برخی منابع در تغییر کاربری قلیان از مصرف دارویی به مصرف تفریحی می نویسند: «یکی از روش های درمانی که کاربرد زیادی در طب جامع ایران داشته است، هدایت دارو از طریق قلیان به موضعی است که درد و بیماری در آنجا ریشه دوانده است. اما در اواخر دوره قاجار، استعمار پیر با شناسایی آنها و استفاده از ترفند همیشگی و کاری خود، یعنی تغییر در ماهیت عناصر به جای رد موضوع، مورد مصرف قلیان را عوض کرد و تنباکو را که به عنوان سم استفاده می شد، جایگزین ماده اصلی و جوهره قلیان کرد.» اما حالا بعد از قرن ها ورق برگشته است و حالا اروپا مقصد اصلی قلیان های عربی و ترک هستند.

یکی از هزاران مرکز ارائه قلیان در اروپا

موسسات بهداشتي اروپا طي بررسي هاي ميداني خود به اين نتيجه رسيده اند كه بیشترین گروهی که در اروپا قلیان می‌کشند، جوانان هستند و متوسط سنی‌شان از ۲۱ سال بیشتر نیست. در مقابل متوسط سن سیگاری‌ها ۳۱ سال است.

براساس اين تحقيقات، کشیدن قلیان كه در مردان بیش از زنان اروپايي شايع است، بیشتر به خاطر حال و هوای شرقی‌اش در اروپا مد شده است. 

قلیان به واسطه نفوذ کشورهای عربی در قلب اروپا و هندوها در آمریکا بسیار سریع مشتریان خود را پیدا کرده است. در اکثر شهرهای بزرگ اروپا می‌توان قهوه‌خانه‌های عربی و سفره‌خانه‌های سنتی و رستورانهای شرقي مجهز به قلیان را که با غذا قلیان نیز سرو می‌کنند پیدا کرد.

اروپایی ها توجه زیادی به زیبایی و نوآوری در قلیان ها دارند

تا پيش از اين بیشتر مشتریان این مراکز، مهاجران شرقي، اعراب و ایرانی‌ها بودند، اما طي سالهاي اخير می‌توان گروه‌های چند نفره پسران و دختران مو طلایی را در قلب تفرجگاه شرقی‌ها دید كه با اشتياق فراوان سفارش قليان مي دهند.

كشيدن‌ قليان ‌اكنون ‌در بسياري‌ از مناطق‌ دنيا رواج‌ يافته ‌است ‌و حتي ‌در يكي ‌از محله‌هاي ‌لندن ‌كه ‌بيشتر محل ‌اسكان‌ خاورميانه‌اي‌تباران ‌انگليس ‌است ‌و آثار فرهنگ‌ كشورهاي ‌اين‌ منطقه ‌در گوشه ‌و كنار آن ‌يافت‌ مي‌شود، كشيدن‌قليان‌ به‌وفور به‌چشم ‌مي‌خورد.

سال گذشته مطالعات انجام شده در دانشگاه میشیگان  آشکار کرده است که مصرف قلیان در میان دانش آموزان دبیرستانی  ۲۱ درصد افزایش یافته است. این در حالی است که تعداد دانش آموزانی که گفته‌اند تا به حال سیگار نکشیده‌اند از ۴۰ درصد در سال ۲۰۱۲ میلادی به ۳۸ درصد در سال ۲۰۱۳ میلادی کاهش یافته است.

بر اساس آمارها قیمت یک قلیان در آلمان تقریبا هشت تا ده یورو است. این مبلغ تقریبا دو برابر قیمت یک بسته سیگار در این کشور است. البته در کنار قلیان برخلاف قهوه خانه های ایرانی دیگر چای سرو نمی شود. از نظر دکوراسیون، قهوه خانه های آلمانی هم صندلی های رستورانی دارند و هم تخت هایی که برای قلیان کشیدن.

قلیان فروشی در سائوپائولو برزیل

در شهر سائوپائولو برزیل عرب ها تنها دو فروشگاه تاسیس کرده اند. یکی برای فروش گوشت حلال و دیگری برای فروش قلیان و تنباکو! بدون شک ترک ها، اعراب و هندوهای مهاجر اصلی ترین عامل ترویج و تبلیغ قلیان در اروپا و آمریکا هستند.  قلیان در اروپا با نام های شیشا (Shisha) و یا هابل بابل (Hubble Bubble) نیز شناخته شده که هر روز بر خلاقیت و زیبایی های آن افزوده می شود تا بتواند جوان های بیشتری را برای استفاده از قلیان ترغیب کند.

قلیان به واسطه نفوذ کشورهای عربی در قلب اروپا و هندوها در آمریکا بسیار سریع مشتریان خود را پیدا کرده است. در اکثر شهرهای بزرگ اروپا می توان قهوه خانه های عربی و سفره خانه های سنتی و رستوران های شرقی مجهز به قلیان را که با غذا قلیان نیز سرو می کنند پیدا کرد.

تا پیش از این بیشتر مشتریان این مراکز، مهاجران شرقی، اعراب و ایرانی ها بودند، اما طی سالهای اخیر می توان گروه های کوچکی از جوانان اروپایی را هم در حال قلیان کشیدن مشاهده کرد.

گروه های چند نفره پسران و دختران مو طلایی را در قلب تفرجگاه شرقی ها دید که با اشتیاق فراوان سفارش قلیان می دهند.

در یکی از محله های لندن که بیشتر محل اسکان خاورمیانه ای تباران انگلیس است و آثار فرهنگ کشورهای این منطقه در گوشه و کنار آن یافت می شود، کشیدن قلیان به وفور به چشم می خورد.

سال گذشته مطالعات انجام شده در دانشگاه میشیگان  آشکار کرده است که مصرف قلیان در میان دانش آموزان دبیرستانی  21 درصد افزایش یافته است. این در حالی است که تعداد دانش آموزانی که گفته اند تا به حال سیگار نکشیده اند از 40 درصد در سال 2012 میلادی به 38 درصد در سال 2013 میلادی کاهش یافته است.

 البته در کنار قلیان برخلاف قهوه خانه های ایرانی دیگر چای سرو نمی شود. از نظر دکوراسیون، قهوه خانه های آلمانی هم صندلی های رستورانی دارند و هم تخت هایی که برای قلیان کشیدن.

 
دولت انگليس اخيرا محدوديت هايي در زمينه استعمال دخانيات وضع كرده و استفاده از دخانيات از جمله قليان را در مكان هاي سربسته و رستوران ها ممنوع كرده است.

فرانسه، سوئد و بلژیک نيز از جمله كشورهاي اروپايي هستند که در آن قليان كشيدن مشاهده می شود هر چند بندرت و بیشتر در جمع اتباع کشورهای غرب آسیا.



"فرانز " تبعه آلمانی در باره قلیان در کشورش می گوید: قهوه‌خانه و قلیان کشیدن لذتی است که این نسل در حال درک آن است و پدرانشان چنین چیزی را در لیست تفریحات خود در اوقات فراغت نداشتند. به گفته او پنج شش سالی است که در آلمان مغازه‌هایی با عنوان شیشا شاپ باز شده که به مشتریان قلیان ارائه می‌کند. وقتی برای نخستین بار نام این مغازه به گوشتان می‌خورد احتمالا حس می‌کنید از شیشه، مخدر معروف شیمیایی سخن گفته می‌شود، اما شیشا نامی در کنار هوکا و هابل بابل برای وسیله‌ای است که ایرانیان آن را قلیان می‌نامند.

ناگفته نماند سابقه قلیان کشی در برخی کشورهای غربی به دهه 60 و 70 هم برمی‌گردد، اما ظاهرا در برخی کشورها این مساله جدید است و همه‌گیر شدن آن موج جدیدی است که بتازگی در این کشورهای اروپایی دیده شده است.

قلیان‌های مورد استفاده فرانز و دوستانش از نظر اندازه، کوچک هستند و از این رو قلیان‌های بزرگ عربی برای آنها قابل توجه است. به گفته آنان تمامی طعم‌های موجود در بازار ایران در قلیان‌های غربی هم موجود است. فرانک، دیگر عضو این گروه توریستی سه نفره می‌گوید ترجیح می‌دهد سیب و هندوانه بکشد.

قیمت یک قلیان در آلمان تقریبا هشت تا ده یوروست. این مبلغ تقریبا دو برابر قیمت یک بسته سیگار در این کشور است. البته در کنار قلیان برخلاف قهوه‌خانه‌های ایرانی دیگر چای سرو نمی‌شود. از نظر دکوراسیون، قهوه‌خانه‌های آلمانی هم صندلی‌های رستورانی دارند و هم تخت‌هایی که برای قلیان کشیدن وقتی بعد از یک روز خسته‌کننده دراز کشیده‌اید به کار می‌رود.

قلیان کشیدن در آلمان برای هر دو جنسیت در اماکن عمومی آزاد است. آمارهای سازمان بهداشت جهانی در دسامبر سال 2012 نشان می‌دهد 21 درصد زنان و 35 درصد مردان در کنار 12 درصد از دختران و 11 درصد از پسران جوان در آلمان تنباکو مصرف می‌کنند. البته این کشور برای رعایت قواعد بهداشتی، مقرراتی بر کیفیت تنباکوها مقرر کرده که به تعبیر خود گردشگر‌ها گیرایی(!) آنها را تنزل می‌دهد و از این روست که برای جوانان آلمانی، کشیدن قلیان در ترکیه یا ایران بسیار لذت بخش‌تر است.